Złodzieje bzu Hubert Klimko-Dobrzaniecki

Za każdym razem, gdy piszę o książce niezwykłej – takiej, która spodobała mi się, ale jednak nie jest standardową powieścią mam pewien problem. Zastanawiam się czy zdołam ubrać w słowa to co czuję, zachęcić jeszcze kogoś do sięgnięcia po daną historię. Tak jest i tym razem. Jak jest z wami? Prościej wam krytykować czy pisać o tym co się spodobało?

Złodzieje bzu to powieść o dorastającym Antku Baryckim – synu prostego chłopa, którego poznajemy w momencie gdy jest jeszcze dzieckiem, a cały świat drży przerażony wizją II wojny światowej. Razem z naszym bohaterem przeżywamy rzeź Polaków na Kresach Wschodnich, przesiedlenia, komunizm, aż po transformację.

Znałam już wcześniej fragmenty tej powieści ze strony wydawnictwa, jednak gdy zaczęłam czytać przestraszyłam się stylu tej historii. Sądziłam, że trudno będzie mi przywyknąć do napisanej z tak charakterystycznym kresowym zaśpiewem historii. Po kilku stronach wczytałam się w nią jednak na tyle, że uświadomiłam sobie, że cichym narratorem w mojej głowie stał się ksiądz Antoni z filmu U Pana Boga za piecem, który też mówił z tak wyrazistym zaśpiewem i już do końca popłynęłam w tę opowieść o dorastaniu, odkrywaniu siebie, mijającym czasie, ludzkiej naiwności i sile uprzedzeń. Wszystko to w cieniu upajającego i dusznego zapachu kwitnącego czarnego bzu, cichego opiekuna, który zawsze towarzyszy bohaterom.

Choć historia nie jest tutaj tylko tłem – stanowi naprawdę ważną konstrukcję całej powieści i niejednokrotnie wzbudza mnóstwo emocji to najbardziej urzekło mnie samo przedstawienie głównego bohatera – Antka Baryckiego. Jest to młody, bardzo prosty, niejednokrotnie naiwny chłopak, którego oczyma obserwujemy nasz kraj, rodaków i bolesną historię. Ta prostota jest niezaprzeczalnie największą zaletą tej powieści. Stwierdziłabym nawet, że proza autora jest niejednokrotnie niepoprawna do granic możliwości, pełna czarnego humoru, który w jednej chwili wywoływał uśmiech na mojej twarzy, a w drugiej potakiwanie na znak zgody. To tak specyficzny styl, który pewnie nie każdemu przypadnie do gustu. A może niektórym nie będzie odpowiadał fakt, że można tu odnaleźć obraz naszego społeczeństwa, który jest trafny i precyzyjnie wycelowany niczym ukłucie szpilką?

Długo zastanawiałam się nawet czy druga połowa tej książki podoba mi się tak samo jak pierwsza. Antek Barycki dorasta, odnajdziemy tam sporo scen aktów seksualnych. Nie za dużo? Po głębszym przemyśleniu stwierdziłam, że to jednak idealnie pokazuje dorastanie młodego człowieka, poszukiwanie swojej tożsamości, seksualności na tyle, na ile pozwalały ówczesne realia. Druga połowa książki to też awans społeczny Antka, jego przemiana w zatwardziałego komunistę, pokazanie jak niewiele potrzeba wlać w młody umysł, aby całkowicie zapalić go do jakiejś ideologii. Sporo oburzenia wywołały we mnie słowa i postępowanie tego bohatera, ale to taka postać, której raczej nie da się polubić. Ma ona za zadanie odsłonić i pokazać cechy, które niekoniecznie są dla nas wygodne i przyjemne. To autorowi udaje się znakomicie.

Czy polecam? Tak, ale pewnie nie każdemu ta książka ma szansę się spodobać. Trzeba naprawdę dużej dozy zdrowego rozsądku i szerokiego spojrzenia na świat, aby nie oburzyć się przewrotnym podejściem autora do naszej historii, przedstawienia jednostki i przemijania. Jeśli  wymieniłam, którąś z waszych cech możecie śmiało sięgać po tę książkę.

Ocena: 5/6

Tytuł: 530.Złodzieje bzu

Autor: Hubert Klimko-Dobrzaniecki

Stron: 232

Wydawnictwo: Noir Sur Blanc

Rok wydania: 2019

Za egzemplarz dziękuję wydawnictwu Noir Sur Blanc