Życie Sus Jonas T. Bengtsson

Zaledwie 213 stron książki zbudowanej z krótkich rozdziałów oraz oszczędnych w słowa, jakby urwanych zdań. Nie sądziłam, że tak niepozorna gabarytowo książka będzie miała tak ogromną siłę rażenia, a ja będę miała ochotę odłożyć ją na później, ponieważ niektóre fragmenty będą dla mnie za mocne. A jednak właśnie tak się stało.

Sus to dziewiętnastoletnia dziewczyna o fizjonomii dziecka. Jej ojciec ma wkrótce wyjść z więzienia, do którego trafił za zabicie matki, a brat leży w szpitalu z odłamkiem granatu w głowie. Nigdy nie zaznała prawdziwego dzieciństwa, ponieważ jej najwcześniejsze wspomnienia to matka-narkomanka, ojciec-potwór i powroty z kolejnych rodzin zastępczych. Teraz ciągle testuje siebie i swoje granice, odlicza czas pomiędzy wizytami u dilera i przygotowuje się do powrotu ojca.

Mocna, makabryczna i zaskakująca. Przed lekturą powieści Życie Sus myślałam, że coś tam wiem na temat literatury skandynawskiej, przecież tak lubię zanurzać się w tym surowym klimacie. Musiałam całkowicie zweryfikować swoje wyobrażenia, ponieważ nie miałam okazji czytać jeszcze czegoś podobnego. Ten klimat też jest surowy, ale jednocześnie wypełniony bólem, przestępczością, brudem i przemocą. Ukazuje Skandynawię zupełnie inaczej niż w każdej przeczytanej wcześniej przeze mnie książce. Ale przecież takie miejsca są wszędzie, na całym świecie, nie tylko tam. Blokowiska, gdzie każdy człowiek codziennie walczy o przetrwanie, gdzie mieszkania skrywają rodzinne dramaty, o których nikt nawet nie chce się dowiedzieć. Na uwagę zasługuje styl autora, tym razem iście skandynawski. Krótkie, jakby wyrzucane w biegu zdania sprawiają, że historię Sus czyta się bez przerwy, z przyspieszonym oddechem i biciem serca aż do momentu, gdy makabryczne wydarzenia osiągają punkt kulminacyjny, a czytelnik ma ochotę odrzucić tę książkę jak najdalej od siebie. A jednak wraca, gdy ochłonie - czyta dalej i każde słowo tnie jego umysł niczym te noże z okładki, które są wielką pasją bohaterki. Myślę, że gdyby wszystkie te wydarzenia przedstawić w inny sposób nie tworzyłyby takiego napięcia. Beznamiętne zdania, nieukazujące żadnych emocji niosą ze sobą znacznie większy przekaz niż te poetyckie wypełnione upiększeniami i w tym przypadku idealnie się to sprawdza.

Sus nigdy nie zaznała prawdziwego dzieciństwa, miłości, czułości, została pozostawiona sama sobie i na swój sposób sobie radzi. Jej zachowanie mnie oburzało, odrzucało, ale przecież nikt nigdy nie nauczył jej jak odróżnić dobro od zła. Żyje z dnia na dzień według swojego planu i konsekwentnie wykonuje narzucone sobie zadania. Jest konsekwentna, silna i uparta, ale w głębi duszy to tylko mała dziewczynka, która potrzebuje troski i miłości. Życie Sus to dla mnie ważna opowieść o walce z samym sobą i z przeciwnościami losu. Upór i konsekwencja to cechy charakteru, które wysuwają się na pierwszy plan w obrazie Sus.

Polecam każdemu kto czuje się na siłach zmierzyć z książką, która trochę namiesza mu w głowie, wywoła emocje i pokazuje naprawdę ciemne zaułki ludzkiego charakteru. W tej powieści Skandynawia już nie jawi się jako idylliczny region szczęśliwych ludzi, ale przeczytanie jej było dla mnie ciekawym doświadczeniem.

Ocena: 5-/6

Tytuł: 569.Życie Sus

Autor: Jonas T. Bengtsson

Stron: 213

Wydawnictwo: Poznańskie

Rok wydania: 2020

Za egzemplarz serdecznie dziękuję Wydawnictwu Poznańskiemu